01Wortels
Ook een stengelstek kan nieuwe wortels vormen. De RHS beschrijft deze vermeerdering voor gekweekte exemplaren.[2]
De planten van BonairePlantenportret 005
Cactaceae · cactusfamilie
KadushiHet landschap leeft na zonsondergang
Cereus repandus (L.) Mill.[1]
Geribde zuilen tegen de lucht, stekels in het tegenlicht. Kadushi hoort bij het droge landschap van Bonaire én bij de eilandkeuken. Achter dat vertrouwde silhouet schuilt een nachtelijk leven van bloemen en vleermuizen.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUKadushiNaam op Bonaire en Curaçao
NEDERLANDSAppelcactusOok aangeduid als zuilcactus
ENGELSCandelabra cactusOok: Peruvian apple cactus
WETENSCHAPPELIJKCereus repandusGeaccepteerde botanische naam
De eilandnaam maakt verschil: op Aruba heet deze soort Breba. De Arubaanse naam Cadushi wordt juist gebruikt voor Stenocereus griseus, de Yatu van Bonaire. Gebruik daarom ook de Latijnse naam bij het vergelijken. Subpilocereus repandus is een synoniem van Cereus repandus.[1][3][7]
01
Van wortel tot zaad
Ribben, stekels en bloemen voor één nacht.
Een vertakkende zuilcactus. Let op de ribben en de ingesnoerde overgangen tussen stengeldelen.[2]
02Stam & takken
De grijs- tot blauwgroene stengels kunnen segmenten vormen en dragen duidelijke lengteribben.[2]
03Bladeren
Brede bladeren ontbreken; het groene oppervlak van de stengels vangt het licht op.
04Bloemen
Crèmewitte bloemen openen ’s nachts, elk voor één nacht.[2]
05Vruchten
De eetbare vruchten, tampañá, zijn rond tot eivormig en hebben geen stekels.[2][7]
06Zaden
Vleermuizen kunnen zaden verspreiden nadat ze vruchten eten; dit is onderzocht in Venezuela.[6]
Vergelijk de cactussen
Drie zuilcactussen, drie karakters.
Volg eerst een rib van onder naar boven. De stekels groeien uit kleine kussentjes, de areolen, die ook bij Kadushi in rijen staan. Het verschil zit vooral in hoe de stekels uitwaaieren, de beharing en de vertakking. “Netjes” en “chaotisch” zijn geheugensteuntjes, geen zekere determinatie.[7][10][11]
De strakke rijen
Yatu
Stenocereus griseus
Grijswitte stekelbundels op duidelijke ribben. Vaak meerdere opgaande stengels vanaf laag bij de grond. De vruchten dragen stekels, die bij rijping kunnen loslaten.[10][11]
Vooral bekend als levende omheining.
Bekijk de soort: Yatu ↗De uitwaaierende bundels
Kadushi
Cereus repandus
Langere, dunnere stekels geven een warriger indruk. Oudere planten vormen een duidelijke houtige stam met een kroon van takken. De vruchten zijn onbestekeld.[7][10]
De cactus van de traditionele soep.
Bekijk de soort: Kadushi ↗De wollige toppen
Kadushi di pushi
Pilosocereus lanuginosus
Slankere stengels, veel geelachtige stekels en opvallende lichtgekleurde haren rond de bloeizone bij de top. Die haren kunnen op katoen lijken.[7][10]
Kijk vooral bovenaan een volwassen stengel.
Bekijk de soort: Kadushi di pushi ↗Controleer meerdere kenmerken. Jonge planten en gesnoeide hagen missen soms de typische volwassen groeivorm. Wollige haren op een gezonde bloeiende top zijn iets anders dan losse witte vlekken op een beschadigde plant.
02
Thuis in het droge landschap
Een inheemse eilandbewoner.
Kadushi groeit van nature op de ABC-eilanden. Het verspreidingsgebied loopt door het zuidelijke Caribisch gebied tot Venezuela en Colombia. De plant past bij een tropisch landschap met een uitgesproken droog seizoen.[1][3]
Een ontmoeting in het donker
Onderzoek op Curaçao laat zien hoe nectarvleermuizen en zuilcactussen van elkaar afhankelijk zijn. Terwijl de dieren voedsel zoeken, brengen zij stuifmeel over. Voor deze cactus bleek Leptonycteris curasoae een bijzonder belangrijke bestuiver.[5]
Rond het kunuku
Een hek dat blijft groeien.
Voor de bekende cactusomheining wordt vooral Yatu gebruikt. Dicht naast elkaar geplante stengeldelen vormen een levende grens die vee binnen of buiten houdt. Ook Kadushi is voor levende hagen beschreven. Zo’n omheining hoort bij het werk op het kunuku: dieren houden én voedselgewassen beschermen.[7][8][10]
03
Keuken & natuurgeschiedenis
Van cactus naar een kom soep.
Het verhaal van kadushi leeft in kennis die mensen doorgeven: hoe je een plant herkent, verwerkt en gebruikt. Ook onderzoekers legden een deel van zijn geschiedenis vast.
Bonaire · LVV2022Openbaar Lichaam Bonaire · 14 juli
Gacha Coffie laat zien hoe het ging.
Tijdens een open dag demonstreerde Gacha Coffie uit Rincon de traditionele soepbereiding. Zij pelde de cactus en stampte die fijn met stenen gerei. Bezoekers proefden het resultaat: voor sommigen een eerste kennismaking.[4]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik, eetbaarheid & gezondheid.
EILANDKEUKEN
Kadushisoep
Traditioneel verwerkt tot soep; de bereiding vraagt lokale kennis.[4]
TUIN & LANDSCHAP
Een levende zuil
Als sierplant vraagt deze cactus zon en goed doorlatende grond.[2]
VOEDSEL & GEZONDHEID
Gebruik is geen geneesbewijs
Kew registreert ook medicinaal gebruik, maar die vermelding toont geen bewezen behandeling aan. Deze pagina geeft geen medicinaal recept.[1]
Leven met de cactus
Van erf naar keuken en distilleerderij.
Een huis tussen de cactussen.
Deze foto uit Fontein, gedateerd 1900–1930, laat bewoners, een huis met rieten dak en hoge cactussen dicht bij elkaar zien. Een blik op het oude Bonaire waarin erf, woning en begroeiing samen het landschap vormden.
Schillen, verwerken, soep maken.
Voor kadushisoep worden de stekels en buitenste schil verwijderd. Het eetbare cactusweefsel wordt fijngemaakt en al roerend in bouillon gekookt, vaak met vis, zeevruchten of zoutvlees. De cactus geeft de soep haar kenmerkende, licht slijmerige binding.[12]
Cadushy Distillery: cactus in het glas.
In het centrum van Rincon maakt The Cadushy Distillery de Cadushy of Bonaire Liqueur met kadushicactus. Bezoekers kunnen er kennismaken met de productie, de historische gebouwen en de tuin. Het is een hedendaags gebruik van een vertrouwde eilandplant. Cadushy is hier de bedrijfs- en productnaam.[9]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Botanische gegevens, historische documenten en culturele bronnen zijn hieronder per onderwerp terug te vinden. Bij historische cijfers en beschrijvingen staan periode en geografisch bereik vermeld.
- 01Kew · Plants of the World Online ↗
Geaccepteerde naam, synoniemen, verspreiding en geregistreerde gebruikscategorieën.
- 02Royal Horticultural Society · Cereus repandus ↗
Beschrijving van stengels, bloemen en vruchten; vermeerdering en teelt.
- 03Caribbean Footprint · Cereus repandus ↗
Lokale namen en voorkomen op Aruba, Bonaire en Curaçao.
- 04Openbaar Lichaam Bonaire · LVV, 2022 ↗
Verslag van traditionele soepbereiding door Gacha Coffie bij LVV.
- 05University of Miami · Sophie Petit, 1995 ↗
Sophie Petit, proefschrift (1995): vleermuizen en zuilcactussen op Curaçao.
- 06American Journal of Botany · Nassar et al., 2003 ↗
Nassar, Hamrick & Fleming (2003): voortplanting en genetische structuur van Venezolaanse zuilcactussen.
- 07Caribbean Footprint · Cacti, special trees ↗
Vergelijking van de drie zuilcactussen en gebruik van Yatu voor omheiningen.
- 08Wageningen Environmental Research · Kunukus, 2022 ↗
Onderzoek uit 2022 naar kunukus en cactusomheiningen op Bonaire.
- 09The Cadushy Distillery · Officiële website ↗
Officiële informatie van de producent over cactuslikeur en bezoek aan de distilleerderij.
- 10Biological Conservation · Holmgren et al., 2025 ↗
Holmgren et al. (2025): groeivorm, stekels, gebruik als haag en invloed van geiten op Bonaireaanse cactussen.
- 11PLOS ONE · Alvarado-Sizzo et al., 2018 ↗
Alvarado-Sizzo et al. (2018): botanische kenmerken van Stenocereus griseus.
- 12Antilliaans Eten · Kadushi ↗
Curaçaose bereidingswijze met verse cactus of gedroogd poeder; geen bewijs voor een historische oorsprongsdatum.
Foto’s, makers & licenties
Vijf verschillende beelden, elk eenmaal gebruikt. Het gele huis en de soepbereiding zijn illustratieve beelden met een fictief huis en een fictieve persoon.
- Zuildetail · Bonaire · 25 april 2022Dimitri Brosens · CC0 1.0 · Bron
- Cactuslandschap · Bonaire · 5 maart 2008Paul Asman · CC BY 4.0 · Bron
- Geel kunukuhuis met een levende cactusheg.Illustratie van een fictief kunukuhuis met cactusheg.
- Woning en cactussen · Fontein, Bonaire · 1900–1930Onbekende fotograaf · Wereldmuseum · TM-10028954 · Public domain · Bron
- Kadushi schillen voor soep.Illustratief beeld van de soepbereiding met een fictieve persoon.
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bronnen gecontroleerd op 26 september 2026