01Wortels
Wortels verankeren de plant en nemen water op. Losse stengeldelen kunnen wortelen: daarop berust het gebruik als levende heg.[3][5]
De planten van BonairePlantenportret 006
Cactaceae · cactusfamilie
YatuDe levende grens van de kunuku
Stenocereus griseus (Haw.) Buxb.[1]
Een rij grijze zuilen langs een stoffig pad: Yatu is een vertrouwd gezicht bij de kunuku. Kijk naar de stevige stekels en de vertakking dicht bij de grond. Tussen die strakke lijnen verschijnen bloemen voor de nacht en vruchten voor mens en dier.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUYatu / YatoOp Curaçao: Datu; op Aruba: Cadushi
NEDERLANDSGrijze zuilcactusBeschrijvende Nederlandse aanduiding
ENGELSTall candelabra cactusNaam in het Caribisch soortenregister
WETENSCHAPPELIJKStenocereus griseusGeaccepteerde botanische naam
Yatu en Yato zijn namen voor dezelfde soort op Bonaire. Cadushi op Aruba is deze cactus; Kadushi op Bonaire is doorgaans Cereus repandus. Ritterocereus griseus is een oudere wetenschappelijke naam voor dezelfde soort.[1][3][7]
01
Van wortel tot zaad
Rechte rijen, stevige stekels.
Bekijk de hele plant én een stukje stengel. Ook Yatu kan breed vertakken; een rechtopstaande tak alleen is onvoldoende voor herkenning.[2][3]
02Stam & takken
De vertakking begint vaak laag. De grijsgroene, geribde stengels slaan water op en hebben een houtige kern.[2]
03Bladeren
Gewone, platte bladeren ontbreken. De groene stengel verzorgt de fotosynthese; stekels staan in groepjes op de ribben.
04Bloemen
De bleke bloemen openen in de avond. Nectar trekt nachtelijke bezoekers aan.[4]
05Vruchten
De vruchten dragen stekels. Rijpe dader worden door mensen en vogels gegeten.[3]
06Zaden
De vruchten bevatten vele kleine zaden. Vruchtetende dieren helpen bij de verspreiding.[2]
Vergelijk de cactussen
Drie zuilcactussen, drie karakters.
Volg eerst een rib van onder naar boven. De stekels groeien uit kleine kussentjes, de areolen, die ook bij Kadushi in rijen staan. Het verschil zit vooral in hoe de stekels uitwaaieren, de beharing en de vertakking. “Netjes” en “chaotisch” zijn geheugensteuntjes, geen zekere determinatie.[2][3]
De strakke rijen
Yatu
Stenocereus griseus
Grijswitte stekelbundels op duidelijke ribben. Vaak meerdere opgaande stengels vanaf laag bij de grond. De vruchten dragen stekels, die bij rijping kunnen loslaten.[2][3]
Vooral bekend als levende omheining.
Bekijk de soort: Yatu ↗De uitwaaierende bundels
Kadushi
Cereus repandus
Langere, dunnere stekels geven een warriger indruk. Oudere planten vormen een duidelijke houtige stam met een kroon van takken. De vruchten zijn onbestekeld.[2][3]
De cactus van de traditionele soep.
Bekijk de soort: Kadushi ↗De wollige toppen
Kadushi di pushi
Pilosocereus lanuginosus
Slankere stengels, veel geelachtige stekels en opvallende lichtgekleurde haren rond de bloeizone bij de top. Die haren kunnen op katoen lijken.[2][3]
Kijk vooral bovenaan een volwassen stengel.
Bekijk de soort: Kadushi di pushi ↗Controleer meerdere kenmerken. Jonge planten en gesnoeide hagen missen soms de typische volwassen groeivorm. Wollige haren op een gezonde bloeiende top zijn iets anders dan losse witte vlekken op een beschadigde plant.
02
Bonaire & de ABC-eilanden
Van mondi tot erfgrens.
Yatu groeit in het droge landschap van Bonaire en wordt bij kunukus aangeplant. Een natuurlijke groep en een regelmatig geplaatste heg vertellen verschillende verhalen: de ene over de vegetatie, de andere ook over het gebruik van het land.[1][2]
Bezoek in het donker
Onderzoek op Curaçao laat zien hoe nectarvleermuizen de bloemen bestuiven. De plant levert voedsel; het bezoek helpt de cactus vruchten en zaden te vormen.[4]
03
Plant & eilandgeschiedenis
Een cactus in het boerenland.
De levende cactusheg verbindt plantengroei met het werk op de kunuku. Het onderhoud bepaalt of de rij een gesloten grens blijft.
Bonaire2022Wageningen · kunukuonderzoek
De toestand van de cactusheg.
Een onderzoek combineerde veldwerk met satellietbeelden. Slechts 4% van de onderzochte actieve kunukus had toen een goed onderhouden cactusheg. Het rapport laat zien hoe kwetsbaar dit landschapselement is wanneer onderhoud wegvalt.[5]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik, eetbaarheid & gezondheid.
OMHEINING
Levende staken
De lange stengels dienen als plantmateriaal voor cactusheggen. Een dichte, onderhouden rij helpt een erf of akker af te grenzen.[2][5]
VOEDSEL
Dader
De rijpe vrucht is eetbaar. Herken de soort eerst en verwijder de stekels zorgvuldig; ook rond de vrucht zitten scherpe punten.[3]
GEZONDHEID & VEILIGHEID
Stekels vragen afstand
Eetbaarheid van de vrucht zegt niets over medisch gebruik van andere plantdelen. Deze pagina geeft geen medicinale toepassing of dosering.
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Botanische gegevens, historische documenten en culturele bronnen zijn hieronder per onderwerp terug te vinden. Bij historische cijfers en beschrijvingen staan periode en geografisch bereik vermeld.
- 01Kew · Stenocereus griseus ↗
Geaccepteerde naam, synoniemen en publicatiedata.
- 02Holmgren e.a. · Biological Conservation, 2025 ↗
Onderzoek aan de drie zuilcactussen op Bonaire en Klein Bonaire.
- 03Caribbean Footprint · Cacti; special trees ↗
Lokale namen, herkenning, vruchten en regionaal gebruik.
- 04Sophie Petit · University of Miami, 1995 ↗
Veldonderzoek naar cactussen en vleermuizen op Curaçao.
- 05Wageningen · Cactus fences and kunukus, 2022 ↗
Onderzoek naar kunukus en cactusheggen op Bonaire.
- 06Alvarado-Sizzo e.a. · PLOS ONE, 2018 ↗
Herziening van het Stenocereus griseus-soortencomplex.
- 07Dutch Caribbean Species Register ↗
Engelse naam en registratie van de soort.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s. De zuilen zijn gefotografeerd op Aruba en de bloemknop op Margarita, Venezuela. De bestanden zijn ongewijzigd overgenomen.
- Zuilen · Aruba · 2024Carrie Seltzer · CC BY 4.0 · Bron
- Bloemknop · Margarita, Venezuela · 2012Wilfredor · CC BY-SA 3.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bronnen gecontroleerd op 26 september 2026